Czy wiesz, że średniej wagi truskawka (12-20 gramów) po procesie liofilizacji uzyskuje około 10-15% swojej pierwotnej wagi (1-3 gramy)? Wynika to z wysokiej zawartości – około 90% - wody w świeżych truskawkach. Liofilizacja to proces konserwacji, który polega na usunięciu wody z zamrożonego produktu poprzez sublimację, czyli przejście lodu bezpośrednio w parę wodną (z pominięciem fazy ciekłej). Proces ten odbywa się w warunkach niskiej temperatury i obniżonego ciśnienia oraz podzielony jest na trzy etapy. Pierwszym etapem liofilizacji pozostaje oczywiście zamrażanie, które stabilizuje strukturę produktu oraz zapobiega degradacji składników odżywczych. Następnie, w obniżonym ciśnieniu, woda zawarta w produkcie przechodzi bezpośrednio z postaci stałej (lodu) w parę - co pozwala na jej usunięcie. Jest to tak zwany „etap sublimacji”. Końcowy etap, czyli dosuszanie, usuwa pozostałą wilgoć (1-5%) z produktu w celu jego maksymalnej stabilizacji. Co ciekawe, liofilizacja jest szeroko stosowana do konserwacji owoców, warzyw, mięsa, ziół, kawy i całych gotowych posiłków. Produkty liofilizowane są lekkie, posiadają długą trwałość oraz zachowują większość swoich wartości odżywczych i smakowych, a sam w sobie proces liofilizacji minimalizuje ryzyko degradacji produktu przez mikroorganizmy, ponieważ usuwa wilgoć oraz umożliwia długotrwałe przechowywanie bez potrzeby stosowania konserwantów. Do najczęściej liofilizowanych produktów należą warzywa i owoce, zioła, a także mięso lub nabiał - jednak na co dzień największą styczność mamy… z kawą liofilizowaną! Jak się okazuje, kawa liofilizowana - zwana również kawą rozpuszczalną lub kawą „instant” - jest produktem, który powstaje poprzez liofilizację parzonej kawy. Proces ten pozwala zachować naturalny smak i aromat kawy, jednocześnie umożliwiając szybkie i łatwe przygotowanie napoju po dodaniu gorącej wody. Istnieje przeświadczenie, że kawa instant jest zazwyczaj gorszej jakości niż ta parzona na świeżo, jednak wszystko zależy od produktu wyjściowego oraz sposobu jej przyrządzenia. Kawa liofilizowana otrzymana z dobrej jakości naparu będzie więc cechowała się wyższą jakością niż ta świeżo zaparzona, ale z ziaren wątpliwej jakości. Ważne jest też, aby sposób parzenia dostosować do instrukcji producenta. Wiele osób nie czyta etykiet, na których wyraźnie jest napisane, że woda używana do zaparzenia kawy rozpuszczalnej powinna być gorąca, ale nie wrząca – a więc mieć temperaturę około 85-90°C (dzięki czemu unikniemy uzyskania gorzkiego smaku przepalonej kawy oraz utraty aromatu, który został zachowany dzięki procesowi liofilizacji).