Jak sprawdzić czy jesteśmy "skowronkiem" czy "sową"? Odpowiedź jest prosta - należy obserwować swój poziom energii w ciągu dnia oraz te momenty, w których jesteśmy najbardziej skoncentrowani na nauce czy pracy. „Skowronek” i „sowa” to określenia, które pozwalają na wyróżnienie 2 grup osób – tych, którzy chodzą spać wcześnie i wcześnie wstają („skowronek”) oraz kładących się do łóżka później i później wstających („sowa”). Tak zwany „chronotyp snu” to nic innego jak indywidualny rytm dnia każdego z nas – a jego lepsze poznanie sprawia, że możemy dbać o higienę snu efektywniej i bardziej świadomie. Warto wiedzieć, że tak zwane „skowronki” posiadają najwięcej energii w ciągu dnia – tracąc ją wraz z upływem czasu. To właśnie dlatego wielu „skowronków” potrzebuje chwili relaksu czy drzemki popołudniami. Z kolei „sowa” największą aktywność wykazuje wieczorem. To wtedy lubi pracować, tworzyć, kreować coś nowego – a co za tym idzie, położyć się spać w środku nocy. Co ciekawe, „skowronek” i „sowa” to niejedyny podział – oprócz nich występuje jeszcze „lew” (wczesne wstawanie, duża ilość energii rano i szybkie zasypianie wieczorem), „niedźwiedź” (potrzeba pełnych 8 godzin snu, jest naturalnie dopasowany do rytmu dnia”, „delfin” (częste problemy z bezsennością, lekki, czujny sen) oraz „wilk” (kłopoty z porannym wstawaniem, najwięcej energii po południu i wieczorem).
Na co wpływa chronotyp?
Dlaczego warto znać swój chronotyp? Ponieważ to właśnie dzięki niemu możemy określać między innymi swój poziom efektywności w nauce czy pracy, jakość snu, czas potrzebny na zregenerowanie się, a nawet kwestie, związane z relacjami (ponieważ czas porannego wstawania i wieczornego kładzenia się spać może wpływać na codzienne funkcjonowanie par). Jeśli nie wiemy czy jesteśmy „sową” czy „skowronkiem” (a może innym typem?) – a co za tym idzie, nie wiemy jak „skomponować” rytm dnia pod kątem własnych potrzeb i oczekiwań organizmu – możemy doświadczać chociażby chronicznego zmęczenia, co ma bezpośredni wpływ na umiejętność skupienia i koncentracji czy wyniki w szkole i pracy. Warto wiedzieć, że choć całkowicie nie można zmienić swojego chronotypu, istnieje kilka sposobów na jego „wypracowanie”. Dla przykładu – jeśli chcemy być „skowronkiem”, a więc kłaść się wcześniej i wcześnie wstawać rano, zadbajmy o aktywność fizyczną w ciągu dnia, suplementy diety ułatwiające zasypianie (na czele z melatoniną) oraz relaksację chwilę przed pójściem spać, która pomoże mam się zrelaksować. Dobrze jest zainwestować również w wysokiej jakości materace oraz pościel, świece, które umilą nam czas spędzony w łóżku czy aromaterapię. Pamiętajmy, by unikać kofeiny w godzinach popołudniowych oraz tłustych dań – których strawienie może sprawić, że zamiast o 21:00 położymy się znów o 1:00. A kiedy poranki dają się we znaki – zadbajmy o swój dom, wpuszczając do pomieszczenia naturalne światło słoneczne, które pomoże nam dobudzić się i… rozpocząć dzień z energią!
FAQ
Jakie są chronotypy snu?
Wyróżniamy 3 główne chronotypy snu – „skowronka” (typ poranny), „sowę” (typ wieczorny) oraz „kolibra” (chronotyp pośredni). Każdy z nich posiada swoje konkretne cechy oraz określone godziny aktywności.
Czy można zmienić swój chronotyp?
Chronotypu nie można zmienić – czasem jednak da się go „przesunąć”. Zmiany należy wprowadzać stopniowo, aby uniknąć skrajnego zmęczenia.
Czy sen spala kalorie?
Tak, sen spala kalorie - średnio ok. 0,4–0,5 kalorii na kilogram masy ciała na godzinę. Dla przykładu 8 godzin snu pozwala spalić około 224-280 kalorii.
