Odpowiedź na pytanie "który ksylitol jest najlepszy?" to: "najlepszy jest 100% czysty ksylitol brzozowy, bez żadnych dodatków". Czy wiesz, że ksylitol jest aż o 40% mniej kaloryczny od tradycyjnego cukru? Co ciekawe, to niejedyna jego zaleta – ponieważ zawartość węglowodanów w cukrze białym także nie może równać się tym obecnym w cukrze brzozowym. Jak się okazuje – ksylitol zawiera nawet 75% mniej „węgli” niż najpopularniejszy cukier, co spodoba się szczególnie tym z nas, którzy ograniczają węglowodany w diecie (na przykład przebywającym na keto). Dzięki temu, że zdrowszy od standardowego cukru ksylitol jest absorbowany oraz przetwarzany wolniej niż cukier biały – powoduje niewielkie zmiany w wydzielaniu insuliny, co oznacza, że po jego przyjęciu nie musimy obawiać się tak zwanych „skoków cukru”. Jak wybrać ksylitol, aby mieć pewność, że sięgamy po produkt wysokiej jakości? Przede wszystkim zwróćmy uwagę na jego skład.
Jak wybrać ksylitol?
Najlepszy ksylitol to ten, który nie zawiera w sobie żadnych innych słodzików – a jedynie 100% czystego cukru brzozowego. W ostatnim czasie w kwestii ksylitolu pojawia się wiele pytań co do jego pochodzenia – i rzeczywiście, ksylitol ksylitolowi nierówny! Za najlepszy, najbardziej jakościowy cukier brzozowy uznaje się ksylitol fiński – o indeksie glikemicznym na poziomie 8. Zdrowy ksylitol nie fermentuje, nie ulega karmelizacji oraz nie zawiera laktozy, glutenu czy soi – co oznacza, że może być przyjmowany nawet przez osoby uczulone na wiele produktów. Ekologiczny ksylitol nie od dziś uchodzi za zdrowszy zamiennik tradycyjnego cukru – a jego wykorzystanie w codziennym przygotowaniu posiłków i napoi zaleca się przede wszystkim tym z nas, którzy chcą zadbać o stan swoich zębów i dziąseł czy kontrolę nad masą ciała. Pamiętajmy, aby wdrażając naturalny ksylitol do swojej zdrowej diety – nie przekraczać zalecanej porcji dziennej (ponieważ możemy wówczas wywołać efekt przeczyszczający).
Czy ksylitol jest słodki?
Zarówno erytrytol, jak i ksylitol – zdrowsze zamienniki cukru – są nieco mniej słodkie od tradycyjnego, białego (erytrytol zawiera około 60-80% słodkości cukru stołowego, z kolei ksylitol – około 75%). Nic dziwnego, że spora część cukrzyków decyduje się zamienić standardowy cukier biały na zdrowszą, mniej słodką alternatywę – w postaci erytrytolu lub ksylitolu. Erytrytol to organiczny związek chemiczny, nazywany „najzdrowszym cukrem świata” - niezawierający kalorii, zalecany osobom odchudzającym się oraz cierpiącym na cukrzycę. Zdrowy erytrytol nie jest metabolizowany przez organizm – należy do grupy alkoholi wielowodorotlenowych (podobnie jak ksylitol), a na etykiecie produktu znajdziemy go pod symbolem „E968”. Z kolei ksylitol to cukier brązowy, określany jako „E967” - stosowany głównie w przemyśle spożywczym, do słodzenia cukierków oraz gum do żucia. Ksylitol pozyskiwany jest z kory brzozy, co istotne - nie powoduje próchnicy! To właśnie dlatego tak wiele młodych mam wdrożyło naturalny ksylitol w zdrową dietę swoich dzieci – usuwając z niej tym samym szkodliwy cukier biały.
Jaki erytrytol wybrać?
Wybór zdrowszych zamienników cukru naturalnie budzi wiele pytań. Jeśli chcemy zdecydować się na zakup erytrytolu - dobrze jest dowiedzieć się nieco więcej o tym produkcie.
- Bez wątpienia najlepszym rozwiązaniem dla cukrzyka będzie zastosowanie erytrytolu – mówi Sandra Kania, dietetyk – Erytrytol nie tylko nie podnosi poziomu cukru we krwi, ale również nie podrażnia układu pokarmowego, nie wywołuje niestrawności czy biegunek (w przeciwieństwie do innych substancji słodzących). Sporo pacjentów pyta mnie o to jaki erytrytol wybrać. Przede wszystkim – wybierając ekologiczny erytrytol dla siebie i swojej rodziny, zwróćmy uwagę na jakość produktu. Tego typu żywność warto kupować w sprawdzonych i zaufanych miejscach – na przykład w sklepach ze zdrową żywnością. Na rynku dostępne są także zdrowe słodycze na bazie erytrytolu, a nawet erytrytol w formie pudru – zamiennik standardowego cukru pudru do ciast i deserów!
Erytrytol to niskokaloryczny zaminnik cukru - ma delikatny słodki smak, nieco zbliżony do cukru. Jest wykorzystywany do pieczenia i gotowania, redukując w ten sposób kaloryczność przygotowywanych potraw.
Zdrowa dieta cukrzyka – co odrzucić?
Jednak cukier biały to niejedyny produkt, który cukrzycy powinni wyeliminować ze swojej diety – równie istotne jest ograniczenie spożycia mięsa czerwonego, soli, alkoholu oraz tłuszczów zwierzęcych. Warto, by cukrzycy zwrócili szczególną wagę na kaloryczność posiłków – zalecane są posiłki gotowane na parze, duszone lub pieczone w specjalnej folii.
- W cukrzycy istotne jest też spożycie warzyw, szczególnie tych w surowej formie – mówi Sandra – Jeśli cukrzyk nie dostarcza swojemu organizmowi produktów o wysokiej zawartości cennego błonnika pokarmowego, z powodzeniem można go suplementować – dodając na przykład do jogurtu naturalnego czy muesli. Im niższy indeks glikemiczny – tym lepiej! To, na co warto uważać to jedzone w dużej ilości owoce – choć są zdrowe, zawierają naturalnie występujące cukry. Pamiętajmy też o piciu wody mineralnej oraz regularności posiłków w ciągu dnia.
Dlaczego nagle spada poziom cukru we krwi? O hipoglikemii – czyli nagłym spadku poziomu cukru we krwi – mówimy wtedy, kiedy glukoza plasuje się poniżej 70 mg/dl (decylitr, równowartość 100 mililitrów). To sytuacja, która może doprowadzić nie tylko do ogólnego osłabienia organizmu, ale również do – w skrajnych przypadkach – utraty przytomności. To właśnie cukier napędza nas przecież do działania, stanowiąc swego rodzaju „paliwo” dla mózgu i innych narządów. Jak rozpoznać hipoglikemię? Między innymi po zawrotach głowy, kołataniu serca, drżeniu rąk czy zimnym pocie. Jednak symptomy nie kończą się wyłącznie na tych fizycznych. Tak nagły spadek poziomu cukru we krwi może nieść ze sobą także konsekwencje neurologiczne i psychiczne – między innymi lęk, dezorientację, kłopoty z koncentracją i drażliwość.
Co wywołuje hipoglikemię?
Do najczęstszych przyczyn hipoglikemii należy pominięcie posiłku w ciągu dnia, intensywna aktywność fizyczna bez właściwego uzupełnienia kalorii oraz zbyt duża dawka insuliny. Co ciekawe, hipoglikemię mogą wywołać także niewydolność nadnerczy i inne zaburzenia hormonalne. W grupie ryzyka znajdują się oczywiście osoby chorujące na cukrzyce – jednak, jak się okazuje, zbyt wysoki poziom glukozy we krwi może dotknąć również seniorów, sportowców, osoby przebywające na restrykcyjnych dietach i tych z nas, którzy na co dzień zmagają się z zaburzeniami hormonalnymi. Poziom cukru we krwi powinny kontrolować także kobiety w ciąży. Niestety, bardzo często osoby doświadczające hipoglikemii, odbierane są przez społeczeństwo jako te pod wpływem alkoholu – między innymi dlatego, że zarówno u jednych, jak i drugich, mogą pojawić się problemy z mową (bełkotanie, niewyraźne mówienie). Pamiętajmy jednak, że udzielenie pomocy to nasz obowiązek, a rozpoznanie hipoglikemii jako upojenia alkoholowego może doprowadzić osobę chorą nawet do śmierci.
FAQ
Co jest bardziej szkodliwe – cukier czy ksylitol?
Jakie są wady erytrytolu?
Erytrytol jest uznawany za bezpieczny zamiennik cukru, jednak ma też kilka wad. U niektórych osób może powodować wzdęcia, gazy lub dyskomfort trawienny - zwłaszcza przy większych ilościach. Jest też mniej słodki od cukru (posiada około 60–80% jego słodkości), dlatego często trzeba użyć go więcej. Co ciekawe, pozostawia również charakterystyczne uczucie chłodu w ustach, które nie każdemu odpowiada.
Jaki jest niebezpieczny poziom cukru u cukrzyka?
Niebezpieczny poziom cukru u cukrzyka zależy od tego, czy jest on zbyt niski, czy zbyt wysoki. Hipoglikemia (za niski poziom cukru) to wynik poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l). Szczególnie groźny jest poziom poniżej 54 mg/dl, który może prowadzić do zaburzeń świadomości, drgawek lub utraty przytomności. Hiperglikemia (za wysoki poziom cukru) to z kolei wartości powyżej 250 mg/dl (13,9 mmol/l) wymagają ostrożności, zwłaszcza jeśli utrzymują się przez dłuższy czas. Poziomy przekraczające 300–400 mg/dl mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak kwasica ketonowa lub stan hiperosmolarny.
